هدف از مدیتیشن
رسیدن به مرحله ای از خاموشی فکر که روانشناسان این حالت را بی فکری آگاهانه یا ادراک نامحدود و فارغ شدن از خود می نامند که در یوگا به آن "سامادی "می گویند .
************************
فوائد مدیتیشن
کسب آرامش ، تمرکز و انسجام روانی ، نیرومندی ، افزایش احساس خود کنترلی ، تنظیم فعالیّت غدد داخلی و ترشحات هورمونی ، هماهنگی بین دو نیمکرۀ مغز ، افزایش قدرت تمیز و تشخیص ، احساس صلح و دوستی و رضایت خاطر.
*********************
طبق نظریۀ روانکاوی
زمانی که استدلال می کنیم نسبت به محّرکات و محسوسات خارجی آگاهی و ادراک داریم و به خود آگاهیم ، این بیانگر بخش خود آگاه ذهن ماست .
امّـا به طور مثال ، وقتی می خواهیم خود آگاهی خاموش می شود و آنچه که از ذهن می گذرد ، چون رویابینی ، بیانگر بخش ناخود آگاهی ذهن است . در حالات عادی ما بیشتر عادت کرده ایم به کمک خود آگاهی و بخشهائی از نا خود آگاهی تفکر کنیم و از طریق استدلال کردن و تجزیه و تحلیل کردن وقایع و قیاس ، حل مسئله کنیم و این امر به کمک دو ابزار تفکر بینی کلمه (زبان)و تصور انجام می شود .
در حالت مدیتیشن ،تمرین کننده به آنسوی فکر (خود آگاهی و ناخود آگاهی) می رود. آن زمان است که تجربۀ شخصی تغییر کرده و این بار ذهن و آگاهی و شعور کلی که در بدو تولد انسان حتی قبل تر از آن در مولکول های DNA(رمزهای وراثتی که تمامی جریان رشد را کنترل می کنند .) وجود دارد همان نیروئی ست که منشاء خلاقیت و مکاشفه است .
برای رسیدن به این مرحله و این تجربه ، غفلت لازم است "فکر " خاموش شود و زبان و تصویر ناپدید شوند ، حتی اگر این تجربه کوتاه مدت باشد .
برای خاموشی و تجربه ای از آگاهی کل در مدیتیشن از یک وسیله ذهنی به نام مانترایا یا ذکر استفاده می شود .
برای سفر به عمیق ترین لایه های ذهن و افق اندیشه ، وسیله ای لازمست و این وسیله در مدیتیشن ذکر یا مانترایا است . ویژگی این اصوات اینست که چون کلمه و تصور مفهوم و معنی خاصّی برای ذهن ندارند بنابراین یک اثر خنثی روی ذهن می گذارند . لذا وقتی تکرار شوند به دلیل خنثی بودن تولید فکر نمی کنند و جریان فکر ، کند شده رو به کاهش رفته ، تا جائی که لحظاتی فرا می رسد که شخص احساس می کند هیچ فکر خاصّی در سر او نیست و خالی از فکر شده (خلاء یا بی فکری توام با آگاهی و هوشیاری)
وقتی چنین شد تجربۀ ذهنی شما تغییر می کند و این بار شناخت و دریافت بلا واسطه و و مکاشفه صورت می گیرد .
*********************
یک نکته ارزشمند
همانطور که یاد گیری و تمرین مدیتیشن می تواند بسیار مفید باشد در برخی موارد بر روی عدّه ای که دچار نوعی از اختلالات روانی هستند ممکن است مضر باشد .
از جمله مدیتیشن برای افرادی که دچار اختلال در ادراک ، مثل توهّم شنوائی ، بینائی یا حسی (فرد صداهائی را که واقعیّت ندارد می شنود ، یا چیزهائی که دیگران نمی بینند ادّعا می کند که می بیند یا احساس غیر واقعی از این دارد که انگار زیر پوستش با داخل بدنش حیوانات ریزی راه می روند و غیره) یا اختلال در تفکّر مثل بعضی از هذیان ها و یا حتی اختلال در شخصیّت و افسردگی شدید مضر است .
********************
نکتۀ دیگر
شیوه های مختلفی از مدیتیشن در سراسر جهان وجود دارد . ولی وجه مشترک آنها نشستن به حالت مربع و تکرار اصوات مخصوصی است که در یوگا به آن مانترا در ذن ژاپنی به آن باتسو و در ایران ذکر گفته می شود .
********************
معنی یوگا چیست ؟
معنی یوگا وحدت و یگانگی است . یکی شدن انرژی های جسمی - ذهنی و روحی ، یکی شدن روح فردی با روح کیهانی.
اگر که ذهن به طور مداوم بی قرار و مضطرب باشد ، سلامت بدن به خطر می افتد ، و اگر بدن در شرایط نا مناسبی از سلامتی به سر نبرد وضوح ذهن و قدرت اراده کاهش می یابد .
***************
یوگای کلاسیک
یوگای کلاسیک به 8 قسمت تقسیم می شود که به آنها اندامهای هشتگانه یوگا می گویند که به ترتیب عبارتند از :
1-
یاما 2- نیاما 3- آسانا 4- پرانایاما 5- براتیاها 6- دهارانا7-
دهیانا 8-سامادهیاین اصطلاحات و واژه های سانسکریت ممکن است در نگاه اوّل سخت به نظر آیند می توان آنها را به ترتیب :
1-
پرهیزها 2- واجبات 3- حرکات و وضعیتهای بدنی 4- اعمال تنفّسی5-
پس زدن افکار 6- تعلّق و مراقبه 7- خود شناسی و اشراق******************
یوگا و درمان
یوگا یکی از راه های تقویت دفاع طبیعی بدن است . یکی از امتیازات یوگا آزاد سازی تنش های نفوذ کننده در سیستم عضلانی - اسکلتی بدن است . صرف وقت برای رها ساختن بدن ،کلید سلامتی بدن است .
متخصصان غربی بر این باورند که یوگا به دو طریق درمان می کند ، اولّین راه :
ایجاد آرامش و ریلکس شدن فرد است.آرامش عمیق قوی ترین شفا بخش است .
راه دیگر، تشدیدحرکت خون در ارگانها و اعضای بدن و رسانیدن موّاد مغذی بیشتر به اندامهاست . علاوه بر آن با انجام تمرینات تنفسی (پرانایاما) ذهن آرام شده و اختلالات ناشی از نا خالصیهای بدن کاهش می یابد .
******************
یوگـــــــــــــا و درمــان استرس
یوگا به میزان چشمگیری به عملکرد سیستم غدد درون ریز تاثیر می گذارد . از نقش مهّم غدد درون ریز که هورمونهای استرس زا را در مواقع استرس ترشح می کنند آگاهیم .
اختلال در هر یک ازین غدد می تواند به از هم گسیختگی تمامی سیستم بینجامد .
آساناها در سیستمهای مربوط به همۀ قسمتهای بدن مانند گردش خون ، اعصاب ، تنفس و گوارش همهنگی ایجاد می کنــد .
نفوذ ظریفی که آساناها اعمال می کنند از بدن پرانیک یا غلاف انرژی ناشی می شود .
بدن پرانیک عهده دار بخش آن چیزیست که بیوپلاسما یا پرانا نامیده می شود ، و اوّلین بار شخصی به نام" کرلیان" از آن عکسبرداری کرد .
این انرژی در درون و اطراف بدن در مسیر های عبور انرژی در حرکت است و در اطراف بدن هاله را ایجاد می کند .
***************
چه مواردی را باید هنگام انجام حرکات و تمرینات یوگا در نظر داشت ؟
1- آرامش حرکات 5- زمان( ترجیحا صبح )
2-تمرکز بر حرکت 6- لباس (ترجیحا سفید و راحت )
3- ماندن در وضعیت 7- ترتیب تمرینات
4- تنفس 8- استحمام ( قبل از شروع تمرینات )
*****************
مدیتیشن از نظر لغوی
واژه ای عمومی است که به هر روشی که شخص برای رهائی از افکار مزاحم به منظور ارتقاء ذهن به سطحی بالاتر و متفاوت تر یا رهائی از افکار دنیوی انجام می شود اطلاق می گردد.
مدیتیشن باعث می شود که مشکلات رفته رفته اهمیّت خویش را برای شما از دست بدهند . اصولا برای این اشخاص که عادت به مدیتیشن دارند مشکلی به آن صورت که برای دیگران تظاهر می کند، وجود ندارد.
مدیتیشن "بودن" است بودنی شادمانه و سر زندگی .
زیرا هسته هستی شادمانیست . مدیتیشن روشی است برای رسیدن به کلّ هستی .
مدیتیشن یعنی شاد بودن در حضور خویشتن و در وجود خویشتن .
در مراقبه و در تنهائی ، روزی به ارزشهای موجود در تنهائی پی خواهید برد .
این تنهائی گریز از مردم نیست ، بلکه خلوت نشینی پر برکتی است برای رسیدن به آرامش موجود در عمیق ترین قسمتهای وجودی خودتان .
****************
آیا برای مدیتیشن زمان و مکان معینی لازم است ؟
ساعات معیّن این حسن را دارد :
مکانیسم بدن در همان ساعت معین انتظار آن حالت را دارد ، درست مثل غذا خوردن و خوابیدن . امّا این روش برای اوایل تمرینها بسار خوبست و گرنه پس از چندی برایتان فرقی نمی کند و آن زمانست که رفته رفته آرامش و آسایش پدیدار شده و عشق در شما شکوفا می شود .
در اکثر روشها پیشنهاد می شود که دو بار مدیتیشن هر بار به مدّت 15-20 دقیقه در روز مناسب و کافی است . خیلی از افراد یکبار صبح زود و یکبار هم در غروب این کار را انجام می دهند . امّا مناسبترین زمان قبل از طلوع خورشید است.
**************
مکان انجام مدیتیشن
مکان انجام این عمل خیلی مهّم است ، زیرا هر عملی امواج خاص خود را دارد و در صورت رعایت کردن این اصل ، شما درین مکان به مدیتیشن عمیق تر و آرامتری دست می یابید .
به همین دلیل است که برای نیایش و دعا کردن نیز محلهای اختصاصی مانند مسجد و کلیسا در نظر گرفته شده است .
****************
خـدا